Sỏi thận – Phát hiện sớm, điều trị ngay

Sỏi thận là bệnh thường gặp, không khó chữa và ít nguy hiểm nhưng những sai lầm trong khi điều trị đã khiến nhiều người phải nhập viện trong tình trạng suy thận, phải chạy thận cả đời.

Sỏi hình thành do các chất khoáng trong nước tiểu lắng đọng lại ở thận, lâu ngày kết lại tạo thành sỏi. Kích thước của sỏi phụ thuộc vào thời gian, nồng độ chất khoáng có trong nước tiểu và vị trí lắng đọng của viên sỏi.

Những viên sỏi nhỏ có thể theo nước tiểu ra ngoài, còn những viên sỏi lớn sẽ tích tụ lại trong thận. Khi sỏi càng lớn gây tắc nghẽn đường tiết niệu, làm cho chức năng thận suy giảm, nhất là khi có sự kết hợp của viêm nhiễm thì dễ gây ra suy thận.

soi than phat hien som dieu tri ngay

Một số sai lầm trong điều trị sỏi thận

 Rất nhiều người khi bị sỏi thận vì những sai lầm trong điều trị đã bị suy thận, thậm chí phải cắt thận:

– Sỏi nhỏ không cần điều trị: Đa phần người dân thường có tâm lý đợi sỏi to rồi đi tán sỏi một lần cho tiện, ỷ lại vào tiểu phẫu tán sỏi. Bởi vậy thường không đi chữa trị ngay từ đầu. Song kích thước sỏi càng to càng có biến chứng cao, chi phí điều trị cũng sẽ tốn kém hơn. Khi sỏi thận lớn có thể gây nghẽn đường tiết niệu, suy thận cấp tính và mãn tính nếu kết hợp viêm nhiễm. Sỏi mật có thể gặp biến chứng nguy hiểm phải can thiệp bằng ngoại khoa như viêm túi mật cấp, viêm đường dẫn mật, tích nước túi mật, xơ gan do ứ mật…

– Đã điều trị, sỏi sẽ không tái phát: Sỏi thận là bệnh lý hay tái phát. Trên thế giới đã thống kế 50% bệnh nhân có sỏi sau khi được can thiệp lấy sỏi thì 5 – 10 năm sau tái phát. Những người đã được chẩn đoán sỏi thận vẫn cần đi khám định kỳ để kịp thời can thiệp, xử lý khi sỏi thận to lên.

Lợi ích của việc điều trị sỏi thận sớm

Khi bị sỏi thận việc đầu tiên cần làm là thăm khám để biết sỏi ở mức độ nào, kích thước bao nhiêu, nằm ở vị trí nào, chức năng của thận, có gây biến chứng cấp tính (đái ra máu, đau quặn thận, nhiễm trùng gây viêm bể thận, ứ mủ thận…) hay mãn tính không mà có chỉ định phù hợp.

Phương pháp điều trị sỏi thận hiện có rất nhiều như: Tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi nội soi, qua da, mổ mở… Để can thiệp sỏi sẽ phải dựa vào các yếu tố như trên là kích thước, vị trí và biến chứng của sỏi gây ra là gì?. Thường sỏi nhỏ nằm sâu trong nhu mô thận dưới 0,5mm chỉ cần theo dõi và điều trị biến chứng đi kèm, tìm nguyên nhân thuận lợi để giải quyết. Sỏi to hơn, tùy theo vị trí có thể dùng tán ngoài cơ thể…

BS Phạm Huy Huyên, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tiết niệu BV Đa khoa Xanh Pôn cho biết sỏi ở vị trí nào, kích thước nào cũng có thể can thiệp và nên được can thiệp sớm khi sỏi nhỏ. Các phương pháp điều trị thường là tán sỏi nội soi ngược dòng, tán sỏi ngoài cơ thể qua da. Hai phương pháp này không gây đau đớn, có thể ổn định sau 2-3 ngày. Nếu để muộn, sỏi có kích thước lớn làm biến đổi cấu trúc của thận, thận bị giãn to sẽ phải can thiệp bằng mổ mở, làm tăng nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng, lâu bình phục. Hơn nữa, sỏi là ổ chứa vi khuẩn, rất dễ gây viêm nhiễm, ứ mủ, gây nhiễm trùng bể thận…, đe dọa tính mạng người bệnh.

Khi để sỏi to, chúng sẽ cọ xát vào đường niệu dẫn đến nguy cơ niêm mạc bị phù nề, viêm, là điều kiện tốt cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm nhiễm đường tiểu. Nếu nhiễm khuẩn nặng sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như suy thận. Thậm chí nếu thận viêm nhiễm, có mủ toàn diện sẽ phải cắt bỏ. Chưa kể tình trạng bế tắc đường tiểu làm ứ đọng nước tiểu gây viêm nhiễm, lâu ngày dẫn đến xơ hóa thành đường tiểu, kể cả đài thận. Đã có những trường hợp vỡ thận và vỡ bàng quang do sỏi.

Phòng và điều trị bệnh sỏi thận

Để phòng tránh sỏi thận, cần uống nhiều nước (trên 2 lít/ngày) để hòa loãng nước tiểu và làm tăng dòng nước tiểu sẽ hạn chế sự kết tinh thành tinh thể của các chất hòa tan trong nước tiểu và rửa trôi các tinh thể hình thành. Có thể sử dụng một số nước thảo dược có tác dụng ngăn tạo sỏi và làm mòn sỏi như nước lá kim tiền thảo, nước lá vối hoặc nước nụ vối làm nước uống hàng ngày.

Cùng với đó, mọi người nên có chế độ ăn uống hợp lý. Trong đó, tuyệt đối tránh ăn mặn, nhất là với trẻ em. Tránh sử dụng kéo dài các chất làm tăng calci máu như vitamin D, các thực phẩm có nhiều oxalat như rau dền, vitamin C vì khi thoái biến vitamin C tạo ra nhiều oxalat, nếu tăng acid uric máu cần dùng thuốc allopurinol để giảm nồng độ acid uric máu. Tăng cường ăn các hoa quả họ cam chanh vì có nhiều acid citric có tác dụng ngăn tạo sỏi.

Để tránh những biến chứng nguy hiểm,cần đi khám để kịp thời khi có những dấu hiệu của bệnh sỏi thận như:  đái dắt, đau buốt, đái mủ tái phát nhiều lần và có thể đi ra sỏi. Sỏi thận, sỏi tiết niệu nếu phát hiện sớm, chọn đúng phương pháp điều trị hết sỏi sẽ không ảnh hưởng đến chức năng của thận và hạn chế tái phát.