Chế độ ăn uống khoa học cho người sỏi thận

Bệnh sỏi thận có nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng có rất nhiều trường hợp bị bệnh do cách ăn uống và thói quen sinh hoạt không khoa học. Không chỉ là nguyên nhân gây bệnh, chế độ ăn uống còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình chữa bệnh sỏi thận và phòng tái phát sau này. Vì vậy, người bị sỏi thận cần phải có một chế độ ăn uống thật khoa học.

Các loại sỏi thận và nguyên nhân

Sỏi canxi

Sỏi canxi là loại sỏi thường gặp nhất trong các loại sỏi, chiếm khoảng 80% các trường hợp. Bình thường, sỏi canxi cứng, có nhiều hình dạng, kích thước, mật độ khác nhau. Nguyên nhân chính là tình trạng nước tiểu quá bão hòa về muối canxi do tăng hấp thu canxi ở ruột hoặc tăng tái hấp thu canxi ở ống thận.

Nguyên nhân thứ 2 là giảm citrat niệu. Citrat niệu có tác dụng ức chế kết tinh các muối canxi. Khi có toan máu, nhiễm khuẩn tiết niệu, hạ kmáu thì thường citrat niệu giảm. Khi thiếu citrat nước tiểu sẽ bão hòa muối canxi tạo điều kiện kết tinh sỏi.

Nguyên nhân thứ ba là nước tiểu quá bão hòa về oxalat. Thức ăn chứa nhiều oxalat hoặc trong trường hợp ngộ độc vitamin C sẽ dẫn đến tình trạng này hoặc ở người bị viêm ruột, cắt một phần ruột non, người có rối loạn chuyển hoá.

Sỏi struvite hay sỏi nhiễm trùng

Sỏi struvite chiếm khoảng 10% các loại sỏi thận. Sỏi struvit là do nhiễm khuẩn lâu dài đường tiết niệu, vi khuẩn giải phóng chất khiến giảm hòa tan struvit, tạo điều kiện hình thành sỏi. Người ta thấy sự xuất hiện sỏi struvite hầu như luôn luôn đi kèm với tình trạng tắc nghẽn hay nhiễm trùng đường tiểu.

Sỏi axit uric

Sỏi axit uric thường gặp ở những người có nồng độ axit uric cao, chiếm khoảng 10% các trường hợp sỏi thận. Nguyên nhân là do nước tiểu quá bão hòa acid uric tạo điều kiện gây sỏi urat và thường có tăng acid uric niệu đi kèm. Sỏi acid uric gặp trong tăng acid uric máu, bệnh gout, trong một số trường hợp di truyền, béo phì, những người tiểu đường kháng insulin.

Sỏi Cystein

Sỏi cystin rất hiếm, hình thành do cystin bị đào thải nhiều qua thận nhưng ít hòa tan nên dễ đọng thành sỏi. Trong các loại sỏi thì sỏi cystin có tính di truyền rõ rệt nhất. Những người với tiền sử gia đình có người mắc bệnh có nguy cơ cao bị mắc loại sỏi này.

Chế độ ăn uống khoa học cho người sỏi thận

Những người mắc bệnh sỏi thận nên duy trì chế độ ăn uống khoa học tùy theo từng loại sỏi mắc phải:

Chế độ ăn uống cho người mắc sỏi thận nói chung:

–  Uống thật nhiều nước khoảng hơn 2,5 lít mỗi ngày

 – Hạn chế ăn muối:  lượng muối ăn vào trong ngày không quá 3g

– Tránh ăn nhiều protein (chất đạm): Mỗi ngày bạn chỉ nên ăn tối đa chừng 200g thịt cá.

Chế độ ăn cho từng loại sỏi:

– Sỏi Canxi:  Ăn uống điều độ thực phẩm chứa canxi nếu lượng canxi trong nước tiểu cao quá mức. Canxi có nhiều trong xà lách soong, hạt dẻ, quả ô-liu, trái vải, mận, hạnh nhân, sữa (các loại), pho-mát, sô-cô-la, đậu trắng, đậu tương, đậu Hoà lan, rau dấp cá, trứng, tôm, cua, ngao, sò, ốc, hến…Không nên kiêng cữ quá mức những thực phẩm chứa canxi vì như thế sẽ gây mất cân bằng cơ thể. Việc giảm ăn chỉ cần nghiêm ngặt đối với các món như: sữa và các sản phẩm từ sữa (bơ, kem, pho-mát, yaourt) vì chúng làm tăng sự hấp thu canxi qua ruột. Với canxi trong thuốc, sự hấp thu gần như 100%. Các loại tôm, cua, ngao, sò, ốc, hến thì thỉnh thoảng dùng cũng không sao.

Giảm các thực phẩm chứa nhiều Oxalat: Trà đặc, cà phê, sô cô la, rau muống, dưa chuột, củ cải đỏ, củ niễng, măng tây, dâu tây, trà đặc, me chua, hạt tiêu…

Giảm ăn các thực phẩm có nhiều Phosphat: cacao, đậu nành, đậu tương, đậu Hòa lan, cá mòi, bơ (các loại), gan (các loại)…

Nên uống nước cam, chanh, dâu pha loãng: những loại thức uống này chứa nhiều citrat, vitamin C tự nhiên chống tạo sỏi canxi.

Sỏi axit uric: Đây là loại sỏi hình thành trong môi trrường axít nên người bệnh phải ăn thực đơn giàu kiềm: ít thịt, nhiều rau cải, trái cây, sữa và các sản phẩm từ sữa. Hạn chế ăn thực phẩm có nhiều axit uric: nội tạng động vật, thịt heo, thịt gà, nai, vịt, chim bồ câu, cá chày, cá đối, thịt bò, bê, tôm hùm, bông cải, nấm và măng tây.

Sỏi Cystein: hạn chế muối trong khẩu phần ăn nhằm giúp giảm bài tiết cystein trong nước tiểu, ăn nhiều trái cây, rau quả giảm bớt thịt gà, đồ biển…

Bên cạnh việc ăn uống khoa học, người bệnh có thể tham khảo sử dụng thêm sản phẩm với các vị thuốc dân gian như: Râu mèo, Kim tiền thảo, Râu ngô, Mã đề, Tỳ giải giúp giảm viêm,đau buốt,  hỗ trợ tán nhỏ và bài tiết sỏi thận ra khỏi cơ thể,hạn chế sự hình thành sỏi ở những người đã có tiền sử mắc sỏi thận.